Keçi və tülkü

Biri var imiş, biri yox imiş, bir tülkü var imiş. Bir gün bu tülkü içində su olan bir quyuya düşür. Elə həmin vaxt bu quyunun yanından bir keçi keçərkən susayır və quyunun içinə baxır, tülkünü orada görür və soruşur: “Bu su içməlidir? İçə bilərəm bu sudan?” Tülkü suyu çox tərifləyərək “Hə, əlbəttə içməlidir. En aşağı, dayanma orada!”- deyir. Keçi çox susuz olduğundan onun sözlərinə aldanıb, heç düşünmədən aşağı enir. Susuzluğunu yatırandan sonra ağlı başına gəlir və tülküyə : “Vay,vaay, bəs indi biz bu dərin quyudan necə çıxacağıq?”-, deyə soruşur.

Tülkü: “Sən heç narahat olma. Mən ikimizi də buradan xilas etməyin yolunu bilirəm. Sən indi düz dayan, ön ayaqlarını divara söykə və buynuzlarını yuxarı qaldır, mən isə dırmanaraq çıxım, sonra da səni yuxarı çəkib çıxararam”- deyir. Keçi də bu fikri çox bəyənir və razı olur. Tülkü keçinin ayaqlarından çiyinlərinə, çiyinlərindən də buynuzlarına sıçrayaraq quyunun ağzına çatır və oradan dərhal uzaqlaşır.

Keçi “Ey,hara gedirsən? Bəs məni niyə çıxarmadın? Belə razılaşmamışdıq axı?!”- deyir.

Tülkü isə onun sözlərini eşidib arxaya çönür və deyir: “Sənin çənəndəki saqqal qədər ağlın olsaydı, bu quyuydan necə çıxacağını düşünmədən heç ora düşərdin? Və beləcə keçi anladı ki, sonunu düşünmədən heç bir hərəkət etmək olmaz.

Tənbəl dovşan

Biri var idi, biri yox idi, bir tənbəl dovşan var idi. Bir zamanlar bu dovşanın yaşadığı meşədə çox qorxulu bir quraqlıq yarandı.  Yaz gəlib keçsə də, bir damla yağış yağmadı. Susuzluq heyvanları o qədər incitdi ki, onlardan birinin təklifi ilə bir su quyusu qazmağa qərar verdilər və işə başladılar. Bütün heyvanlar, hətta quşlar da gecə-gündüz çalışdılar.

Amma dovşan: "Mən çox balacayam!" deyərək işləmək istəmədi. Dovşanın bu cür nazlanması digər heyvanları çox qəzəbləndirdi. Heyvanların əməyi boşa getmədi və qazdıqları quyudan buz kimi soyuq su çıxanda doyunca içib sevindilər. Quyu qazmağa kömək etməyən dovşana su vermədilər. Kral aslan isə dovşanın quyuya yaxınlaşmaması üçün hər gün quyunun başına bir gözətçi təyin etdi. Dovşan etdiyi səhvi başa düşdü, amma artıq çox gec idi.

Heyvanlar hər gecə növbə ilə quyuya nəzarət edirdilər. Bir gecə quyuya baxmaq növbəsi filə çatdı. Dovşan fili çox sevirdi və o, “heç kim görmədən fil mənə su verər" fikriylə filin yanına gələndə onun yatdığını gördü. Çox çalışsa da, onu oyada bilmədi. Nəhayət filin qulağına qışqırdı. Fil elə tullandı ki, quyunun ətrafındakı bir yığın daşa çırpıldı və bütün daşlar quyuya töküldü. Beləliklə, quyunun ağzı bağlandı. Bu vəziyyətə çox məyus olan fil ağlamağa başladı və "Bu mənim günahımdı! "- dedi. "İndi nə içəcəyik və mən səhər heyvanlara nə deyəcəm?"-deyə təəssüf hissi keçirdi.

"Bu qədər kədərlənmə!"- dovşan dedi. “Əlbəttə bir həll yolu tapa bilərik. İkimiz də birlikdə işləsək, quyunu səhərə qədər təmizləyərik.”

Fil: "Ancaq sən balaca və zəifsən!" -dedi. Dovşan belə cavab verdi: “Sən indi görəcəksən mən necə işləyəcəm."

Həqiqətən, dovşan o qədər işlədi ki, səhərə qədər fil ilə quyunu açmağı bacardılar. Ertəsi gün fil bütün heyvanlara dovşanın zəhməti barədə danışmağa başladı. Hamı dovşanı alqışladı və quyudan su içməyə layiq olduğunu söylədilər. Dovşan təkcə su içə biləcəyinə deyil, başqa heyvanlarla yenidən dostluq edə biləcəyinə görə çox sevindi. Özünü yenidən meşənin bir üzvü kimi görmək onu çox xoşbəxt etdi.

Təbiət və uşaq

Biri var idi, bir yox idi. Qonşu kəndlərin birində bağçada oyun oynamağı çox sevən Kamran adlı bir uşaq yaşayırdı. Kamran hər gün rəngarəng kəpənəklər, qızılgüllər və çiçəklər arasında qaçırdı. Təbiətlə ilk dəfə tanış olan Kamran hər dəfə sıçrayan bir qurbağa və ya otlayan bir inək gördükdə sevinərək: "Hər şey nə qədər gözəl və əyləncəlidir” -,deyə düşünürdü.

Belə günlərin birində Kamran qəflətən qarşısında bir dələ gördü və arxasınca qaçaraq gül bağçasına gəlib çıxdı. Burada çox gözəl qızılgüllər gördü. Onları biraz seyr etdikdən sonra qoparmaq istədi, ancaq barmağına bir tikan batdı. Çox ağrıyırdı. Kamran ağlamağa başladı və evinə qaçdı.

Kamranın ağladığını görən anası: “Nə oldu oğlum? Niyə ağlayırsan?”-deyə soruşdu. Kamran dedi: "Mən qızılgülü qoparmağa çalışarkən onun tikanı barmağıma batdı və indi çox ağrıyır."

Anası isə: “Oğlum biz gülləri seyr edə bilərik, amma onlar qoparılanda yox, öz budaqlarında daha gözəldirlər"-dedi.

Kamran : “Bundan sonra sənin dediklərini edəcəm, anacan”- dedi.

Anası: "O zaman de görüm, bu gün nə öyrəndin?"- deyə soruşdu.

Kamran isə "Bitki və ya heyvanları, həmçinin bütün canlıları qorumalıyıq və onları heç vaxt incitməməliyik. Canlıları incitmək gələcəkdə insanlara zərər verə bilər"- dedi.

İki dələ

Biri var idi biri yox idi!

Meşədəki ağacların birində Qızılcıq adlı bir dələ yaşayırdı. Qızılcığın qonşu ağaclardan birində yaşayan bir dələ dostu var idi. Adı Kəskindiş idi.

Qızılcıq bir gün meşədə rastlaşdığı Kəskindişi yeməyə dəvət etdi. Yemək üçün çox gözəl bir şorba bişirdi. Axşam Kəskindiş gəldi. Bir az söhbət etdikdən sonra şorbalarını içməyə başladılar. Kəskindiş bir neçə qaşıq şorba götürən kimi öskürməyə başladı.

O öskürərkən isə Qızılcıq hayqıraraq gülməyə başladı. Məlum oldu ki, Qızılcıq dostuna zarafat olaraq şorbanın içərisinə istiot əlavə edibmiş.

Bunu başa düşən Kəskindiş Qızılcığa çox qəzəbləndi, amma dostuna heç nə demədi.

Bir müddət sonra Kəskindiş də Qızılcığı yeməyə dəvət etdi. Həm də çox gözəl bir şorba hazırladı və Qızılcığa hiss etdirmədən şorbaya istiot əlavə etdi. Bu dəfə isə Qızılcıq bir neçə qaşıq içdikdən sonra öskürməyə başladı. Təbii ki, bu dəfə ona gülən Kəskindiş idi. Qızılcıq o zaman anladı ki, özümüzə edilməsini istəmədiyimiz bir şeyi başqasına etməməliyik. Səhvini başa düşdü və Kəskindişdən üzr istədi.

Qızılgül və kaktus

Biri var imiş biri yox imiş. Uzaq bir səhrada, gözəl görünüşü ilə qürur duyan bir gül var imiş.

Yeganə şikayəti isə tikanlı kaktusun yanında böyüməsi imiş. Hər gün qızılgül öz gözəl ləçəkləri ilə öyünüb, görünüşünə görə kaktusa lağ edib gülsə də, kaktus onun bu sözlərinə sakit qalırdı. Yaxınlıqdakı bütün bitkilər gülə bu hərəkətin düzgün olmadığını anlatmağa çalışsalar da, o kaktusa gülməyə davam edirdi.

Bir gün qızılgül: “Bir bu kaktusa baxın, hansı quş bunun üstünə qonsa tikanı batacaq və quşu yaralayacaq. Həm tikanlıdır, həm də zərərli.”- deyib yenə rişxənd etməyə başladı. Lakin kaktus yenə də cavab vermədi.

Bundan qısa müddət sonra qızmar bir yay gəldi, səhra həddindən artıq qurudu və bitkilər üçün su qalmadı. Qızılgül sürətlə solmağa başladı. Gözəl ləçəkləri qurumuş, təravətini itirmişdi. O, susuzluqdan öz ləçəklərini tökməyə başlamışdı.

Və birdən kaktusa dönərək bir sərçənin su içmək üçün dimdiklərini kaktusa batırdığını gördü. Gül öz etdiklərindən çox utansa da, kaktusdan bir az su istədi. Xeyirxah kaktus isə asanlıqla razılaşdı və dostluğunu əsirgəmədən hər ikisinə bu quraqlıqda kömək etdi.

Artıq qızılgül lağ etməyin pis bir xüsusiyyət olduğunu öyrəndi və bunu bir daha təkrar etmədi...

Yatmaq istəməyən zürafə

Biri var imiş, biri yox imiş. Boyu çox hündür bir zürafə var imiş. O qədər hündür imiş ki, ac olanda ən hündür ağacdakı yarpaqları belə asanlıqla yeyə bilirmiş. Bir gün yenə ac olarkən qarşısına ilk çıxan ağacın yarpaqlarını yeməyə başlayır.

Ancaq birdən kiçik bir quş: “Ey, gözlə canavar ! Bu yarpaqlar evimin bağçasıdır. Az qala bütün evimi nəhəng ağzınla udacaqdın! "- deyərək ona baxır.

Zürafə isə kiçik quşa "Mən canavar deyiləm! Mən körpə zürafəyəm və sadəcə qarnımı doyururam",- dedi.

Zürafə çox kədərləndi və “Mən burada bir ev olduğunu bilmirdim. Buna görə başqa bir ağacın yarpağını yeyəcəyəm" -dedi.

Quş soruşdu: “Bəs başqa bir ağacda başqa bir quş yuvası varsa necə? “İstəsən, qabağa uçum. Yarpaqların arasında gizlənmiş bir yuva varsa, sənə xəbər verəcəyəm." deyərək kömək etməyi təklif etdi.

Beləliklə, quş və zürafə dost oldu. Quş ona budaqlarında yuvası olmayan ağacların yerini göstərirdi və zürafə çoxlu yarpaq yeyib qarnını doyururdu. Yediyi yarpaqların üzərində tırtıl varsa, zürafə quşu xəbərdar edirdi. Quş da tırtılları yeyirdi.

Birdən zürafə qəflətən bir səs eşitdi.

Balaca bir dovşan : “Ey, az qala məni əzəcəkdin” -dedi qəzəbli baxışlarla.

Zürafə isə : "Bağışlayın, dovşan qardaş. Quş qardaş ilə qarnımızı doyururduq, səni görmədim.”

Dovşan maraqla : “Boyum çox qısadır. Böyüyəndə nəhəng bir dovşan olsam belə, ağacların başından dünyanın necə göründüyünü bilməyəcəm.

Zürafə dedi: “Bundan daha asan nə var? Başımı aşağı salacağam, dırmaş və boynumu tut. Beləliklə dünyanı ağacların başından izlə.”

Dovşan sevindi və dərhal zürafənin boynundan yapışdı. Quş da bu işdən çox məmnun idi. İlk dəfə göyə dırmaşan bir dovşan görürdü.

Beləliklə zürafə, quş və dovşan dost oldu. Axşama kimi oynadılar və günəş batdı.

Əvvəlcə quş "Axşam oldu, indi evə getməliyik"- dedi dostlarına.

Zürafə dərhal dedi:  "Eybi yoxdur! Mən onsuz da yatmağı sevmirəm. Bu gecə yatmasaq və oynasaq necə olar? "-dedi.

Dovşan bu fikri çox bəyəndi. “Bəli, mən də yatmağı sevmirəm. Gəlin burada qalıb oyun oynayaq."

Evə gec gedəcəyindən yalnız quş narahat olurdu. Ancaq o da razılaşdı. O qədər oynadılar....oynadılar ki, günəş göydə itdi.

 "Ancaq mən çox yuxuluam" deyə quş fısıldadı və qanad çalıb evinə uçdu.

"Mən də yatmaq istəyirəm!" dovşan dedi. "Əlvida zürafə qardaş, sabah görüşərik." Sonra uzun ayaqları ilə o qədər sürətlə qaçdı ki, birdən yox oldu.

Zürafə heç əhəmiyyət vermədi. Yatmaq yox, oyun oynamaq istəyirdi. Ancaq sağına baxdı, soluna baxdı və yanında oyun oynamağa birini görmədi. Hər yer qaranlıq idi. Hətta ağaclar, çiçəklər, daşlar da görünmürdü. Bir müddət sonra zürafə də əsnəməyə başladı. Rahat yatağında olmaq istəyirdi, ancaq nə quş kimi uça bilir, nə də bir dovşan kimi qaça bilirdi.

Hündür boyu ilə qaranlıqda ağaclara dəyməmək üçün çox yavaş getməli idi. Gəzdi ... Gəzdi! Getdi ... Getdi! Ancaq evinə çata bilmədi.

Zürafə o qədər yuxulu idi ki, dərhal yaş otun üstünə uzandı və yatdı.

Səhər günəşin parlaq şüaları ilə oyandı. Oyandı, amma hərəkət edə bilmədi. Hər tərəfi ağrıyırdı, yaş otun üstündə yatmışdı deyə xəstələndi.

O gündən sonra zürafə günlərlə xəstə yatdı. Yaxşılaşana qədər heç vaxt oyun oynaya bilmədi. Dostları quş və dovşan sevinclə oynayarkən o, evdə sağalmağı gözləyirdi.

Nəhayət, o, sağaldı və dostlarına qoşuldu. Ancaq indi zürafə günəşin biraz batdığını görən kimi  "Gəlin uşaqlar, evə getməyin vaxtı çatdı”-, deyərək qaranlıq düşmədən evinə gedirdi.

Artıq zürafə yatmağı, yumşaq və isti yatağını çox sevirdi.

Kirpi balası

Biri var imiş, biri yox imiş. Bir bostanda balaca bir kirpi balası yaşayırmış. Kirpi balasının ən böyük arzusu dünyanı gəzmək imiş.

Bir gün o bu xəyalını anasına deyir :

- Ana, dünyanı gəzmək istəyirəm. Bütün meşələri görmək istəyirəm. Bu mənim ən böyük arzumdur.

Anası:

- Əlbəttə, bu xəyalı gerçəkləşdirə bilərsən. Ancaq bunun üçün böyüməlisən. Məktəbi bitirməlisən. O vaxta qədər səyahət etmək istədiyin meşələr haqqında məlumat toplamalısan – deyir.

Kirpi balası anasının verdiyi tövsiyələrə görə çox sevinir. İlk olaraq məktəbə başlayır və çox uğurlu şagird olur. Kitab oxuyub, görmək istədiyi ölkələr, meşələr haqqında məlumat toplayır.

İllər keçir və kirpi balası böyüyür. Artıq səyahət etməyin vaxtının gəldiyini düşünür. Anasına:

- Ana, məktəbimi bitirdim və artıq böyümüşəm. İcazə versən, xəyalımı gerçəkləşdirmək istəyirəm dedi. Anası da kirpinin gözlərindən öpür, səyahət etməsinə icazə verir. Kirpi hazırlıqlarını tamamlayır və yola çıxır. Az gedir, üz gedir, dərə-təpə düz gedir və bütün dünyanı gəzir.

Ancaq yenə də anası və evi üçün darıxır. Getdiyi yerdən anasına bir məktub göndərir və anası çox xoşbəxt olur.

"Anam üçün o qədər darıxmışam kii. Onu görsəm, qucaqlasam” deyə düşünür və gördüklərini dostlarına danışmaq istəyirdi. Qərar verir ki, öz evinə, öz meşəsinə qayıtsın. Hazırlıqlarını görür və yola düşür.

Bir neçə gün sonra evinə çatır. Anası oğlunu qarşısında görəndə çox sevinir. Onu qucaqlayır. Oğlunun gəzdiyi yerlərin macəralarını dinləyir. Onun xoşbəxt olduğunu görəndə daha da xoşbəxt olur.

Və beləliklə, kirpi dünyanın harasına getsə də öz evinin dünyanın ən gözəl yeri olduğuna əmin oldu.

Gözəl qəlbli çiçək

Biri var imiş, biri yox imiş.

Meşədə kiçik və taxtadan olan bir evdə yaşlı bir nənə tək yaşayırmış, tək olduğundan hər gün ağlayırmış. Yaşlı nənənin bircə çiçəyi var imiş, nənə hər gün o çiçəyi sulayır, onunla söhbət edirmiş. Bütün dərdlərini ona danışır, gün boyu başına gələn əhvalatları ona nəql edirmiş. Nənənin nə qonşusu, nə də övladları ona baş çəkməz, onunla danışmazmış.

Hər gün olduğu kimi nənə bir axşam yenə çiçəyi ilə dərdləşib öz təkliyindən şikayətlənirmiş. Həmin axşam çiçək yaşlı nənənin ağlamasından təsirlənib özü ağlamağa başlamış və bütün gecəni ağlamaqla keçiribmiş.

Həmin gecə küləkli olduğundan gülün toxumlarını hər tərəfə səpələmişdi. Nənə səhər oyananda, bağçasında yepyeni, rəngarəng çiçəklər görüb çox xoşbəxt

olmuş, çiçəyə çoxlu təşəkkür etmişdi və o gündən etibarən gözündən bir damla yaş belə axmamışdı.

Artıq nənə hər gün çiçəklərini görəndə gülümsəyir və onlarla xoş söhbət edirdi. Xüsusilə də həmin çiçəyə hər gün yatmazdan öncə etdiyi yaxşılığa görə öz minnətdarlığını bildirirdi.

Artıq nənə həmin gündən etibarən özünü yalnız hiss etmir və çiçəkləri ilə birlikdə xoşbəxt yaşayır.

Əli və yaşlı ağac

Biri var idi, biri yox idi. Meşələrin birində müxtəlif növdə, yamyaşıl ağaclar var idi. Bu ağaclar o qədər gözəl idi ki, görənləri heyran edirdi. Ağacların bəziləri böyük, bəziləri isə kiçik idi. Bəziləri yaşlı, bəziləri cavan idi. Ancaq içlərində bir ağac var idi ki, meşənin ən yaşlı və ən gözəl ağacı idi. O qədər güclü kökləri, o qədər böyük budaqları var idi ki, çox əzəmətli görünürdü. Bir müddət sonra meşədə hava dəyişməyə və güclü küləklər əsməyə başladı. Elə güclü küləklər əsirmiş ki, həmin qoca ağac belə bu cür küləklə  əvvəllər heç rastlaşmamışdı. Güclü külək günlərlə davam etdi.

Külək dayandıqdan sonra bütün cavan ağaclar  onlara heç nə olmadığına görə çox sevinirdi, ancaq bir də gördülər ki, həmin yaşlı , nəhəng, gözəl ağac yaralanıb, budaqları qırılıb. Onlar bu ağaca heç vaxt heç nə olmaz deyə düşünürdülər, lakin külək ona çox böyük zərər vurmuşdu. Ağrıdan böyük ağac günlərlə susmadı, ağladı. Heç bir ağac ona kömək edə bilmədi, tək çarə səbir etmək idi. Lakin budaqlar qırıldığı üçün dözmək çox ağrılı idi. Başqa ağaclar yerlərindən tərpənə, köməyə gələ bilmirdilər.

Bir neçə gün sonra nadir bir bitki axtaran Əli yolunu azıb bu meşəyə girdi. Yolunu azdığını anladıqda çox qorxdu. Ancaq meşədəki rəngli ağacları görəndə onları seyr etməkdən doymadı. Birdən nalə səsini eşitdi. Sağa baxdı, sola baxdı və birdən həmin nəhəng, möhtəşəm ağacı gördü, nalənin ondan gəldiyini bildi. Təəccübləndi, ancaq yaxınlaşanda qırılan budaqları gördü və öz-özünə : “Kömək etməliyəm, amma necə?” dedi. O qırılan budaqları ayırıb ağaca qulluq etməli idi.

Bu zaman Əli dostu sərçəni xatırladı və fit çalaraq onu çağırdı.

Dostunu səsindən tanıyan sərçə dərhal gəldi. Vəziyyəti görəndə sərçə də dostlarını köməyə çağırdı. Bir çox quş bir araya gəldi. Çünki böyük ağac həmişə həmin quşların onun budaqlarına  qonmasına köməklik edərdi.

Birlikdə ağacın budaqlarını ayırıb saxladılar.

Böyük ağac çox minnətdar idi. Çox təşəkkür etdi və günlər keçdi, günlər keçdikcə də böyük ağac sağalırdı. Özünü çoox yaxşı hiss edirdi. Yenidən quşlar onun sağalan budaqları üzərinə qonurdular.